İdeomotor tepki nedir?
ideomotor response
İdeomotor tepki, bir hareketi düşünmenin ya da beklemenin bedende küçük, istemsiz hareketler doğurmasıdır. Kavramı 1852'de İngiliz fizyolog William B. Carpenter adlandırdı. Kişi hareketi kendisinin yaptığını çoğu zaman fark etmez; sarkaç denemesi ve "Kolun neden ağırlaştı?" alıştırması bu ilkeye dayanır. Hareket gerçektir, ama kaynağı kişinin kendi kaslarıdır.
Zihni henüz o konuyu düşünmemiş bile olabilir. Ama bedeni çoktan cevap vermiştir.İlk Uyanış, Onuncu Uyanış: Bedenin Hatırladığı Cümle
Nasıl yapılır?
Sarkaç denemesiyle kendin görebilirsin.
- İnce bir ipin ucuna bir yüzük ya da anahtar bağla.
- Dirseğini masaya dayayıp ipi parmaklarının arasında tut, elini kıpırdatmamaya çalış.
- Sarkacın sağa sola sallandığını gözünün önüne getir ve bir süre sadece bunu düşün.
- Sonra ileri geri hareketi düşün. Çoğu insanda sarkaç, düşünülen yönde kendiliğinden sallanmaya başlar.
Sallanmayı yapan senin kaslarındır. Hareket o kadar küçüktür ki onu kendin yapıyormuşsun gibi hissetmezsin. Aynı ilke, gözleri kapalıyken kolunda ağır bir kova tuttuğunu hayal eden birinin kolunun yavaşça aşağı inmesinde de görülür.
Neyi açıklar?
Ruh çağırma tahtaları, "kendiliğinden dönen" masalar ve su arama çubukları gibi olgular ideomotor tepkiyle açıklanır. Michael Faraday 1853'te masa çevirme gösterilerini inceleyerek hareketin katılımcıların farkında olmadan uyguladığı kas kuvvetinden geldiğini gösterdi.
Kitabın Onuncu Uyanış: Bedenin Hatırladığı Cümle bölümü, rehberli bir gevşeme sırasında bedenin kelimelerden önce tepki verebildiğini anlatır.
Bilim ne diyor?
Carpenter (1852) kavramı tanımladı, William James (1890) düşünülen her hareketin bir ölçüde kendini gerçekleştirme eğiliminde olduğunu yazdı. Wegner (2002), insanların kendi yaptıkları küçük hareketleri dışarıdan gelmiş gibi yaşayabildiğini deneylerle gösterdi. İdeomotor hareketleri gizli bilgiye ulaşan bir "bilinçaltı cevap aracı" olarak kullanma iddiaları ise bilimsel olarak desteklenmez.
Sık sorulanlar
Sarkacı gerçekten ben mi hareket ettiriyorum?
Evet. Hareket senin parmak ve el kaslarından gelir. Sadece bu kadar küçük hareketleri kendi yaptığın bir şey olarak algılamazsın.
Nerede geçiyor?
İlk Uyanış: Onuncu Uyanış: Bedenin Hatırladığı Cümle. Kitabı aç
Zihne Fısıldama Sanatı™: Hipnozun Gerçek Yüzü › Kolun Neden Ağırlaştı?. Eğitime göz at
Kaynaklar
- Carpenter, W. B. (1852). On the influence of suggestion in modifying and directing muscular movement, independently of volition. Proceedings of the Royal Institution of Great Britain.
- James, W. (1890). The Principles of Psychology. Henry Holt.
- Wegner, D. M. (2002). The Illusion of Conscious Will. MIT Press.
- Torun, T. İlk Uyanış, zihinmimari.com