Küçük başlangıç nedir?
tiny habits
Küçük başlangıç (tiny habits), yeni bir davranışı başarısızlığın neredeyse imkânsız olacağı kadar küçültme yaklaşımıdır. Stanford Üniversitesi'nden davranış bilimci BJ Fogg bu yöntemi 2019 tarihli Tiny Habits kitabında anlattı. Tek bir nefes ya da tek bir cümle gibi küçük bir adım, isteksiz günlerde bile yapılabilir ve tekrar edildikçe yerleşir.
Bunun yerine çok daha basit bir alışkanlık öneriyorum. Günde bir kere, kendi cümlelerini dinle. Sadece bir kelimeyi yakala.İlk Uyanış, On Birinci Uyanış: Kelimelerin Kurduğu Gerçeklik
Nasıl çalışır?
Fogg'a göre bir davranış, motivasyon, yapabilme ve tetikleyici aynı anda bulunduğunda gerçekleşir. Motivasyon gün içinde inip çıkar. Davranışı çok kolay hâle getirmek, motivasyon düştüğünde bile onu yapılabilir kılar.
Küçük bir başarı ayrıca bir kanıt üretir. "Ben bunu yapan biriyim" duygusu, davranışın zamanla büyümesine zemin hazırlar. Fogg, davranışın hemen ardından içinden "oldu" demek gibi kısa bir başarı hissi yaşamayı da önerir.
Kitapta ve günlük hayatta
İlk Uyanış da büyük bir hamle yerine küçük bir fark edişi önerir. Kendi cümlelerini zorla düzeltmeye çalışmak yerine günde bir kez tek bir kelimeyi yakalamak, yorulmadan sürdürülebilecek bir başlangıçtır. Kitaba göre değişim çoğu zaman küçük bir kanıtla başlar.
Sen de şöyle başlayabilirsin: yapmak istediğin şeyin otuz saniyelik hâlini bul. Bir sayfa okumak, iki dakika yürümek, bir nefes almak.
Bilim ne diyor?
Küçük başlangıç yaklaşımını doğrudan sınayan kontrollü araştırmalar sınırlıdır. Yaklaşım daha iyi bilinen bulgulara dayanır: Lally ve ark. (2010) basit davranışların daha çabuk otomatikleştiğini gördü. Albert Bandura'nın (1977) öz yeterlik kuramı, başarı deneyimlerinin kişinin yapabileceğine olan inancını artırdığını öne sürer. Fogg'un davranış modeli uygulamada yaygın kullanılır, ancak bağımsız deneysel sınaması azdır.
Sık sorulanlar
Bu kadar küçük bir adım gerçekten fark yaratır mı?
Tek başına etkisi küçüktür; asıl değeri her gün yapılabilmesidir. Davranış yerleştikten sonra süresini ve kapsamını yavaş yavaş artırabilirsin.
Küçük başlangıç ile alışkanlık iliştirme birlikte kullanılabilir mi?
Evet. Fogg'un yönteminde küçük davranış zaten yapılan bir davranışın ardına bağlanır: "Kahvemi koyduktan sonra bir nefes alacağım" gibi.
Nerede geçiyor?
İlk Uyanış: Beşinci Uyanış: Bir Cümlenin Senden Çaldığı Kişi · Sekizinci Uyanış: Seçtiğini Sandığın Şey · On Birinci Uyanış: Kelimelerin Kurduğu Gerçeklik. Kitabı aç
Zihne Fısıldama Sanatı™: Kendi Zihninin Anahtarı › Günün Üç Dakikası · Yeni Alışkanlığın › 21 Günlük Yolculuk. Eğitime göz at
Kaynaklar
- Fogg, B. J. (2019). Tiny Habits: The Small Changes That Change Everything. Houghton Mifflin Harcourt.
- Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review.
- Lally, P., van Jaarsveld, C. H. M., Potts, H. W. W. ve Wardle, J. (2010). How are habits formed: Modelling habit formation in the real world. European Journal of Social Psychology.
- Torun, T. İlk Uyanış, zihinmimari.com