Yazarak ifade nedir?
expressive writing
Yazarak ifade, kişinin zorlayıcı bir deneyim hakkındaki en derin düşünce ve duygularını birkaç gün boyunca, her gün kısa bir süre yazmasıdır. Yöntemi James Pennebaker ve Sandra Beall 1986'da üniversite öğrencileriyle yaptıkları bir deneyde tanımladı. O günden bu yana çok sayıda çalışmada incelendi; etkileri genellikle küçük ve kişiden kişiye değişkendir.
Nasıl yapılır?
Klasik yöntem basittir.
- Art arda üç ya da dört gün, her gün 15-20 dakika ayır.
- Seni zorlayan bir deneyim hakkında en derin düşünce ve duygularını yaz.
- Yazım ve dil bilgisine takılma; kimse okumayacak.
- Yazdıklarını saklayabilir ya da atabilirsin.
- Yazmak seni çok sarsıyorsa dur ya da daha hafif bir konu seç.
Neden işe yarayabilir?
Pennebaker'ın sonraki dil analizleri, yarar görenlerin yazdıkça "çünkü", "fark ettim" gibi neden ve kavrayış bildiren kelimeleri daha çok kullandığını gösterdi. Dağınık bir deneyimi bir hikâyeye dönüştürmek, onu anlamlandırmaya yardım ediyor olabilir.
Yazmanın ilk günlerinde duygular kısa süreliğine yoğunlaşabilir; bu, yöntemin bilinen bir özelliğidir.
Bilim ne diyor?
Frattaroli'nin (2006) kapsamlı meta-analizi, yazarak ifadenin genel olarak küçük ama anlamlı bir olumlu etkisi olduğunu gösterdi. Etkinin büyüklüğü katılımcıya, yazma koşullarına ve ölçülen sonuca göre belirgin biçimde değişir; bazı çalışmalarda hiç etki bulunmamıştır. Yöntem, ağır yükler için uzman desteğinin yerini tutmaz.
Etik sınır
Travmatik bir deneyim hakkında yazmak bazı kişilerde sıkıntıyı artırabilir. Yazarken sıkıntı günlerce sürüyorsa ya da kendini bulunduğun yerden kopmuş hissediyorsan yazmayı bırak ve bir ruh sağlığı uzmanından destek al.
Sık sorulanlar
Günlük tutmakla aynı şey mi?
Benzerdir ama daha yapılandırılmıştır: belirli bir deneyime, belirli günler boyunca ve sınırlı bir süre odaklanılır. Olayları sıralamaktan çok duygu ve düşünceleri yazmak esastır.
Kaynaklar
- Pennebaker, J. W. ve Beall, S. K. (1986). Confronting a traumatic event: Toward an understanding of inhibition and disease. Journal of Abnormal Psychology, 95.
- Frattaroli, J. (2006). Experimental disclosure and its moderators: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 132.