İç ses nedir?
iç konuşma · inner speech
İç ses, insanın gün boyu kendi kendine yürüttüğü sessiz konuşmadır; olayları yorumlar, plan yapar, uyarır ve not verir; çoğu zaman o kadar tanıdıktır ki kişi onu düşüncenin kendisi sanır. Psikolojide "iç konuşma" (inner speech) adıyla incelenir. Lev Vygotsky 1934'te, çocuğun önce yüksek sesle kendine konuştuğunu ve bu konuşmanın zamanla içselleşerek düşüncenin aracına dönüştüğünü öne sürdü.
Sabah gözünü açtığında ilk o konuşur. Bir bardak elinden kaydığında ilk yorumu o yapar.İlk Uyanış, İkinci Uyanış: Zihnin Sana Ait Olmayan Sesi
Nasıl çalışır?
İç konuşma planlama, hatırlama, kendini yönlendirme ve duyguyu düzenleme gibi işlerde rol oynar. Herkeste aynı biçimde yaşanmaz: bazı insanlar neredeyse sürekli tam cümlelerle düşündüğünü söyler, bazıları iç konuşmayı çok seyrek fark eder (Nedergaard ve Lupyan, 2024).
İç sesin tonu da içeriği kadar önemlidir. Aynı cümle destekleyici ya da cezalandırıcı bir tonla söylenebilir.
Kitapta
İkinci Uyanış: Zihnin Sana Ait Olmayan Sesi bölümü iç sesi bir koroya benzetir: bir katmanı anneden, bir katmanı bir öğretmenden, bir katmanı da adı bile hatırlanmayan bir sınıf arkadaşından gelir. Kitap bu sesi susturmaya çalışmak yerine ona bir soru sormayı önerir: "Bu kimin sesi?"
Bilim ne diyor?
İç konuşma üzerine araştırmalar son yirmi yılda hızla arttı (Alderson-Day ve Fernyhough, 2015). Kendi kendine konuşmanın görev performansını ve duygu düzenlemesini etkileyebildiği gösterilmiştir. İç deneyimi ölçmek ise zordur ve bulgular çoğunlukla kişilerin kendi bildirimlerine dayanır. İç konuşma sıklığındaki kişisel farklar yeni yeni incelenmektedir.
Sık sorulanlar
İç ses duymak normal mi?
İç konuşma çok yaygın ve olağandır. Kendinden ayrı, başka birine ait gibi gelen sesler duymak ise farklı bir deneyimdir ve bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşulmalıdır.
İç sesi tamamen susturmak mümkün mü?
Bu gerçekçi bir hedef sayılmaz. İkinci Uyanış: Zihnin Sana Ait Olmayan Sesi bölümü de susturmaya çalışmanın sesi büyüttüğünü, sormanın ise onu küçülttüğünü söyler.
Nerede geçiyor?
İlk Uyanış: Giriş: Yanlış Soru · İkinci Uyanış: Zihnin Sana Ait Olmayan Sesi · Son Uyanış: Eve Dönüş. Kitabı aç
Zihne Fısıldama Sanatı™: Kendi Zihninin Anahtarı › Kendi Fısıltını Yaz. Eğitime göz at
Kaynaklar
- Vygotsky, L. S. (1934/1986). Thought and Language. MIT Press.
- Alderson-Day, B. ve Fernyhough, C. (2015). Inner speech: Development, cognitive functions, phenomenology, and neurobiology. Psychological Bulletin, 141.
- Nedergaard, J. S. K. ve Lupyan, G. (2024). Not everybody has an inner voice: Behavioral consequences of anendophasia. Psychological Science.
- Torun, T. İlk Uyanış, zihinmimari.com