Olumlama nedir?
affirmationEfsane ve gerçek
Olumlama, kişinin kendine tekrar ettiği olumlu cümledir; "Ben değerliyim" ya da "Her gün daha iyiye gidiyorum" gibi. Joanne Wood ve arkadaşlarının 2009'daki çalışması, özsaygısı düşük kişilerde abartılı olumlamaların ruh hâlini kötüleştirebildiğini gösterdi. İnanılabilir, ölçülü ve kişinin değerlerine dayanan cümlelerin daha işe yaradığı görülmektedir; İlk Uyanış kitabı da mutlak olumlamalar yerine esnek cümleler önerir.
Bu çoğu zaman işe yaramaz. Çünkü aynı mekanizmayı kullanır: sorgulanmamış, mutlak bir cümle.İlk Uyanış, Dördüncü Uyanış: Kontrol Etmeye Çalıştığın Şey Seni Kontrol Ediyor
Efsane ve gerçek
Efsane: Bir cümleyi yeterince tekrar edersen zihin onu kabul eder ve hayatın değişir. Gerçek: Kişinin inanmadığı bir cümle, iç seste hemen bir itiraz doğurabilir. Wood ve arkadaşlarının deneyinde "Ben sevilebilir biriyim" cümlesini tekrarlayan özsaygısı düşük katılımcılar, tekrarlamayanlara göre daha kötü hissetti; özsaygısı yüksek olanlarda ise küçük bir yarar görüldü.
Psikolojide "öz onaylama" (self-affirmation) adıyla bilinen yöntem başka bir şeydir: kişi kendisi için önemli bir değeri ve onu neden önemsediğini yazar. Bu yöntemin bazı durumlarda savunmacılığı azalttığı gösterilmiştir (Cohen ve Sherman, 2014).
Kendi cümlelerinde
Kitabın Dördüncü Uyanış: Kontrol Etmeye Çalıştığın Şey Seni Kontrol Ediyor bölümü, "Ben yetersizim" cümlesine "Ben mükemmelim" ile karşılık vermenin neden çoğu zaman tutmadığını anlatır: ikisi de mutlak ve sorgulanmamıştır. Önerilen cümle daha esnektir: "Bazen yetersiz hissediyorum, bazen de gerçekten iyi bir iş çıkarıyorum."
Bilim ne diyor?
Wood, Perunovic ve Lee (2009), olumlu öz ifadelerin yalnız zaten kendini iyi hisseden kişilere küçük bir yarar sağladığını, özsaygısı düşük kişilerde ise ters etki yapabildiğini gösterdi. Değerlere dayalı öz onaylama çalışmaları daha geniş bir literatüre sahiptir (Cohen ve Sherman, 2014); etkileri bağlama göre değişir ve her çalışmada tekrarlanmamıştır. Popüler kültürdeki "tekrar et, gerçekleşsin" anlayışını destekleyen güvenilir bir kanıt yoktur.
Sık sorulanlar
Olumlama hiç işe yaramaz mı?
İnanılabilir ve ölçülü bir cümle işe yarayabilir. "Ben harikayım" yerine "Bugün elimden geleni yapabilirim" gibi cümleler iç seste daha az itiraz doğurur.
Nerede geçiyor?
İlk Uyanış: Dördüncü Uyanış: Kontrol Etmeye Çalıştığın Şey Seni Kontrol Ediyor · On Birinci Uyanış: Kelimelerin Kurduğu Gerçeklik. Kitabı aç
Zihne Fısıldama Sanatı™: Kendi Zihninin Anahtarı › Kendi Fısıltını Yaz. Eğitime göz at
Kaynaklar
- Wood, J. V., Perunovic, W. Q. E. ve Lee, J. W. (2009). Positive self-statements: Power for some, peril for others. Psychological Science, 20.
- Cohen, G. L. ve Sherman, D. K. (2014). The psychology of change: Self-affirmation and social psychological intervention. Annual Review of Psychology, 65.
- Torun, T. İlk Uyanış, zihinmimari.com