Duyguyu adlandırmak nedir?
affect labeling
Duyguyu adlandırmak, hissedileni kelimeye dökmenin ("Şu an kaygılıyım", "Bu utanç") o duygunun yoğunluğunu azaltmasıdır; basit görünen bu dil alışkanlığı, duygu ile kişi arasına küçük bir mesafe koyar. Psikolojide "affect labeling" adıyla bilinir. Matthew Lieberman ve arkadaşlarının 2007'deki çalışması, duygu yüklü yüzlere kelimeyle ad veren katılımcılarda amigdala etkinliğinin azaldığını gösterdi.
Nasıl çalışır?
Bir duyguya ad vermek, onu yaşamakla onu gözlemlemek arasında küçük bir geçiş yaratır. Beyin görüntüleme çalışmalarında adlandırma sırasında ön bölgelerdeki düzenleyici etkinliğin arttığı, duygusal tepkiyle ilişkili bölgelerin ise sakinleştiği görüldü. İnsanlar bu yöntemin işe yarayacağını genellikle tahmin etmez (Torre ve Lieberman, 2018).
Duygularını ince ayrımlarla tanımlayabilen kişilerin olumsuz duygularla daha esnek başa çıktığı da gösterilmiştir (Barrett ve ark., 2001). Kitabın İkinci Uyanış: Zihnin Sana Ait Olmayan Sesi bölümünde eleştirel sese "Beni neyden korumaya çalışıyorsun?" diye sorulduğunda gelen "Utanmaktan", "Reddedilmekten" cevapları da birer duygunun adıdır.
Nasıl yapılır?
- Bedeninde bir değişiklik fark ettiğinde dur.
- Duyguya tek bir kelimeyle ad ver: öfke, kaygı, utanç, hayal kırıklığı.
- Mümkünse daha ince bir kelime ara: "kötü" yerine "dışlanmış" ya da "yorgun".
- Duyguyu değiştirmeye çalışmadan bir nefes boyu fark et.
Bilim ne diyor?
Adlandırmanın duygusal tepkiyi azalttığı beyin görüntüleme ve fizyolojik ölçümlerle birçok kez gösterilmiştir (Lieberman ve ark., 2007; Torre ve Lieberman, 2018). Etkiler genellikle kısa sürelidir ve çoğunlukla laboratuvarda, fotoğraf gibi uyaranlarla ölçülmüştür. Bir duygu üzerine uzun uzun ve tekrar tekrar düşünmek (ruminasyon) ise ayrı bir süreçtir ve yoğunluğu artırabilir.
Sık sorulanlar
Duyguya ad vermek onu büyütmez mi?
Kısa, tek kelimelik bir adlandırma genellikle yoğunluğu azaltır. Aynı duygu üzerine saatlerce dönüp durmak ise farklı bir süreçtir ve yoğunluğu artırabilir.
Nerede geçiyor?
İlk Uyanış: İkinci Uyanış: Zihnin Sana Ait Olmayan Sesi. Kitabı aç
Kaynaklar
- Lieberman, M. D. ve ark. (2007). Putting feelings into words: Affect labeling disrupts amygdala activity in response to affective stimuli. Psychological Science, 18.
- Torre, J. B. ve Lieberman, M. D. (2018). Putting feelings into words: Affect labeling as implicit emotion regulation. Emotion Review, 10.
- Barrett, L. F., Gross, J., Christensen, T. C. ve Benvenuto, M. (2001). Knowing what you're feeling and knowing what to do about it: Mapping the relation between emotion differentiation and emotion regulation. Cognition and Emotion, 15.
- Torun, T. İlk Uyanış, zihinmimari.com