Doğruluk cümlesi nedir?
truism
Doğruluk cümlesi, dinleyenin itiraz etmeden kabul edeceği genel bir gerçeği dile getiren cümledir: "Herkes bir ara derin bir nefes almanın iyi geldiğini bilir." İngilizcede truism denir ve Milton H. Erickson'un dolaylı telkin biçimleri arasında tanımlanmıştır. Genellikle bir önerinin zeminini hazırlamak için kullanılır ve evet setinin temel yapı taşıdır.
Bunların hepsi şu an doğru. Kontrol etmene gerek yok.İlk Uyanış, Yazar Notu
Nasıl çalışır?
Doğruluk cümlesi herkesin bildiği bir şeyi hatırlatır. Bu yüzden direnç uyandırmaz. Ardından gelen öneri bu ortak zeminin üzerine kurulur: "Herkes zaman zaman bir şeye dalınca saatin nasıl geçtiğini unutur. Sen de şimdi zamanı biraz unutabilirsin."
Doğruluk cümlesi evet setinin yapı taşıdır. İlk Uyanış'ın Yazar Notu'nda okurun o anki deneyimi sıralandıktan sonra gelen cümle de böyle bir doğruluk cümlesidir.
Kendi cümlelerinde
İyi bir doğruluk cümlesi gerçekten genel olmalıdır. "Herkes sabahları yorgun uyanır" ifadesi herkes için doğru olmadığından dinleyende itiraz doğurur. "Çoğumuz", "bazen", "zaman zaman" gibi kelimeler cümleyi daha doğru kılar.
Çoğumuz uzun bir günün sonunda omuzlarımızda biraz ağırlık taşırız.
Bilim ne diyor?
Doğruluk cümlesi, Erickson, Rossi ve Rossi'nin (1976) dolaylı telkin biçimleri arasında tarif edilir. Bu kalıbın tek başına etkisini ölçen kontrollü araştırmalar sınırlıdır. Yakın bir bulgu yanılsamalı doğruluk etkisidir: Hasher, Goldstein ve Toppino (1977) tekrar edilen ifadelerin daha doğru bulunduğunu gösterdi. Bu etki tanıdık ifadelerin daha kolay işlenmesiyle açıklanır; doğruluk cümlesinin telkini güçlendirdiğini ise doğrudan kanıtlamaz.
Etik sınır
Doğruluk cümlesi yalnız gerçekten doğru olan şeyler için kullanılır. Tartışmalı bir iddiayı "herkes bilir ki" diye sunmak, karşındakinin eleştirel düşünmesini atlatmaya çalışmaktır ve telkin dilinin etik sınırının dışında kalır.
Sık sorulanlar
Doğruluk cümlesi ile klişe arasındaki fark ne?
Doğruluk cümlesi dinleyenin o anki deneyimine ya da gerçekten ortak bir bilgiye dayanır. Klişe sık tekrarlandığı için doğru sanılan bir sözdür ve itiraz uyandırabilir.
Nerede geçiyor?
İlk Uyanış: Yazar Notu · Son Uyanış: Eve Dönüş. Kitabı aç
Zihne Fısıldama Sanatı™: Telkin Dili › Evetlerle Açılan Kapı · Telkin Dili › Sohbetin İçindeki Hipnoz. Eğitime göz at
Kaynaklar
- Erickson, M. H., Rossi, E. L. ve Rossi, S. I. (1976). Hypnotic Realities. Irvington.
- Hasher, L., Goldstein, D. ve Toppino, T. (1977). Frequency and the conference of referential validity. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, 16(1).
- Torun, T. İlk Uyanış, zihinmimari.com