Zincirleme nedir?
linking · "…dıkça"
Zincirleme, iki olayı "ve", "…ırken" ya da "…dıkça" gibi bağlarla birbirine bağlayan telkin kalıbıdır: "Nefesin yavaşladıkça omuzların gevşeyebilir." Bandler ve Grinder'ın 1975'te Milton H. Erickson'un konuşmalarından çıkardığı kalıplar arasında yer alır. Zaten olmakta olan bir şeyi, olması istenen bir şeye köprü yapar. Tek başına etkisi kontrollü araştırmalarla sınanmamıştır.
Ve bunlar doğru olduğu kadar şu da doğru olabilir: bu kitabın bir yerinde bir cümle sana çok tanıdık gelecek.İlk Uyanış, Yazar Notu
Nasıl çalışır?
Zincirin ilk halkası dinleyenin o anda yaşadığı bir şeydir: nefes almak, bir sesi duymak, oturmak. İkinci halka öneridir. İki halka bağlandığında öneri, süren bir sürecin doğal devamı gibi duyulur.
Bağların gücü farklıdır. "Ve" en hafifidir: "Sesimi duyuyorsun ve rahatlayabilirsin." "…ırken" iki şeyi aynı zamana yerleştirir. "…dıkça" birini ötekinin nedeni gibi sunar ve uygulamacılara göre en güçlü bağı kurar; bu sıralama kontrollü olarak sınanmamıştır.
Kitapta
İlk Uyanış'ın Yazar Notu, okurun o an doğru bulduğu gözlemleri sıraladıktan sonra "Ve bunlar doğru olduğu kadar şu da doğru olabilir" diye devam eder. Bu cümle doğru olanı olası olana bağlayan bir zincirdir. Son Uyanış: Eve Dönüş bölümü bu kurguyu okura açıklar.
Her nefes verişinde bu sandalyeye biraz daha yerleşebilirsin.
Bilim ne diyor?
Zincirleme kalıbı Bandler ve Grinder (1975) tarafından tarif edilmiştir; tek başına etkisini ölçen kontrollü araştırma yok denecek kadar azdır. İlgili bir bulgu Langer, Blank ve Chanowitz'in (1978) fotokopi deneyidir: küçük bir istekte "çünkü" ile kurulan, içi boş bir gerekçe bile kabulü artırdı; istek büyüdüğünde bu etki kayboldu. Bu, nedensellik dilinin otomatik bir kabul yaratabildiğini ve bunun sınırlı olduğunu gösterir.
Etik sınır
Zincirleme gerçekte olmayan bir nedensellik kurabilir; nefesin yavaşlaması omuzları gevşetmek zorunda değildir. Bu yüzden kalıp "-ebilir" gibi olasılık diliyle ve kişinin istediği bir sonuç için kullanılır. Bir satışı ya da kararı sahte bir nedene bağlamak manipülasyondur.
Sık sorulanlar
Zincirleme ile neden-sonuç kalıbı aynı şey mi?
Çok yakındırlar. "…dıkça" ile kurulan güçlü zincir Milton modelindeki neden-sonuç kalıbının bir biçimidir; "ve" ile kurulan hafif zincir ise yalnız iki şeyi yan yana koyar.
Nerede geçiyor?
İlk Uyanış: Yazar Notu · Son Uyanış: Eve Dönüş. Kitabı aç
Zihne Fısıldama Sanatı™: Telkin Dili › Sohbetin İçindeki Hipnoz. Eğitime göz at
Kaynaklar
- Bandler, R. ve Grinder, J. (1975). Patterns of the Hypnotic Techniques of Milton H. Erickson, M.D. Cilt 1. Meta Publications.
- Langer, E. J., Blank, A. ve Chanowitz, B. (1978). The mindlessness of ostensibly thoughtful action: The role of "placebic" information in interpersonal interaction. Journal of Personality and Social Psychology, 36(6).
- Torun, T. İlk Uyanış, zihinmimari.com