Eşdeğerlik nedir?
complex equivalence · Milton modeli
Eşdeğerlik, birbirinden ayrı iki şeyi aynı anlama getiren, bir davranışı bir yoruma eşitleyen dil kalıbıdır: "Buraya gelmen, değişime hazır olduğun anlamına gelir." İngilizce adı "complex equivalence"dir. Günlük konuşmada "demek ki", "yani", "anlamına gelir" gibi ifadelerle kurulur. Richard Bandler ve John Grinder 1975'te bunu Milton Erickson'un dil kalıpları arasında tanımladı.
Para istemek iyi bir insan olmamakla aynı şey.İlk Uyanış, Altıncı Uyanış: Aynadaki Sen: İlişkiler ve İş
Nasıl çalışır?
Bir davranış (geldin, sustu, geç kaldı) ile bir anlam (hazırsın, onaylıyor, umursamıyor) arasına eşittir işareti konur. Davranış gözlenebilir bir şeydir, anlam ise bir yorumdur; kalıp yorumu gözlem kadar kesin gösterir.
Altıncı Uyanış: Aynadaki Sen: İlişkiler ve İş bölümünde iki örnek var. Serbest çalışan Ayşe ücret konuşulurken aklındakinden düşük bir rakam söyler. Belki evinde para konuşmak ayıp sayılıyordu; Ayşe o evden "Para istemek iyi bir insan olmamakla aynı şey" eşdeğerliğiyle çıkmıştır. Toplantıdaki genel müdür de ekibinin sessizliğini onay sanar.
Kendi cümlelerinde
"Eleştirildim, demek ki yetersizim." Kendinle konuşurken eşdeğerlik tek bir olayı bütün bir kimliğe eşitler. Fark ettiğinde iki parçayı ayırmak yeter: "Eleştirildim" bir olaydır, "yetersizim" o olaya eklenmiş bir yorumdur.
Bu sayfayı okumaya devam etmen, merakının hâlâ canlı olduğunu gösteriyor.
Bilim ne diyor?
Davranıştan anlam çıkarmak zihnin olağan işleyişidir; sorun, tek bir yorumun tek mümkün yorum gibi taşınmasıdır. Bilişsel yaklaşımda bu, Aaron Beck'in 1963'te tanımladığı "keyfi çıkarsama" hatasına yakındır: yeterli kanıt olmadan bir sonuca varmak. Beck bu tür hataları çökkün ruh hâliyle ilişkilendirmiştir. Eşdeğerlik kalıbının telkin aracı olarak etkisini doğrudan ölçen araştırmalar sınırlıdır.
Etik sınır
Eşdeğerlik, karşındakinin davranışına onun adına anlam yüklemeyi kolaylaştırır. "Sustun, yani kabul ediyorsun" cümlesi rızayı varsaymanın tipik yoludur; rıza bu şekilde kurulmaz. Ölçü: yüklediğin anlamı karşındakine açıkça sorabilir ve cevabını kabul edebilir misin? Satışta ve ilişkide sessizlik, gülümseme ya da orada bulunmak onay sayılmaz.
Sık sorulanlar
Eşdeğerlik ile neden-sonuç kalıbı nasıl ayrılır?
Neden-sonuç bir şeyin ötekine yol açtığını söyler ("Bu seni sakinleştirir"). Eşdeğerlik ise iki şeyin aynı anlama geldiğini söyler ("Bu, sakin olduğun anlamına gelir").
Nerede geçiyor?
İlk Uyanış: İlk Uyanış: Kim Olduğunu Sandığın Kişi · Altıncı Uyanış: Aynadaki Sen: İlişkiler ve İş. Kitabı aç
Zihne Fısıldama Sanatı™: Telkin Dili › Sohbetin İçindeki Hipnoz. Eğitime göz at
Kaynaklar
- Beck, A. T. (1963). Thinking and depression: I. Idiosyncratic content and cognitive distortions. Archives of General Psychiatry, 9(4), 324-333.
- Bandler, R. ve Grinder, J. (1975). Patterns of the Hypnotic Techniques of Milton H. Erickson, M.D. Volume I. Meta Publications.