Otomatik pilot nedir?
otomatik süreçler
Otomatik pilot, tekrarla öğrenilen davranış ve düşüncelerin dikkat gerektirmeden kendiliğinden yürümesidir. Araba kullanırken yolun bir bölümünü hatırlamamak ya da ana dilini kurallarını düşünmeden konuşmak buna örnektir. Psikolojide bu ayrım "kontrollü" ve "otomatik" süreçler olarak incelenir; kavramı en etkili biçimde sistemleştirenlerden biri Schneider ve Shiffrin'dir (1977).
Kimlik cümleleri de böyle öğrenilir. Mantıkla değil, tekrarla. Bir kez öğrenildikten sonra da ana dilin gibi otomatik çalışır.İlk Uyanış, İlk Uyanış: Kim Olduğunu Sandığın Kişi
Nasıl çalışır?
Yeni bir beceri önce dikkat ister: her adım düşünülür, hata sık olur. Tekrar arttıkça adımlar birleşir ve süreç daha az çaba harcar. Bir noktadan sonra davranış, dikkat başka yerdeyken de sürer.
Bu verimlilik zihnin kaynaklarını korur. Bedeli, artık işe yaramayan bir alışkanlığın ya da yorumun da fark edilmeden sürüp gitmesidir.
Kitapta
İlk Uyanış: Kim Olduğunu Sandığın Kişi bölümü, kimlik cümlelerinin ana dil gibi öğrenildiğini anlatır: kurallar kimse açıklamadan tekrarla alınır, sonra kendiliğinden çalışır. Sekizinci Uyanış: Seçtiğini Sandığın Şey ise otomatik tepkiyi tamamen durdurmanın zor olduğunu, ama onu fark edip peşinden gitmemeyi seçmenin mümkün olduğunu söyler.
Kapıyı kilitledim mi diye merdivenden geri döndüm; elim kilitlemişti ama aklım başka yerdeydi.
Bilim ne diyor?
Otomatik ve kontrollü süreç ayrımı bilişsel psikolojinin sağlam bulgularındandır (Schneider ve Shiffrin, 1977). Bargh ve Chartrand (1999), gündelik davranışın önemli bir kısmının bilinçli niyet olmadan yürüdüğünü savundu. Ancak bu alandaki bazı çarpıcı deneyler, örneğin yaşlılıkla ilgili kelimelerin yürüme hızını yavaşlattığı bulgusu, sonraki tekrar çalışmalarında doğrulanamadı (Doyen ve ark., 2012). Otomatikliğin varlığı kesindir; tek tek etkilerin büyüklüğü tartışmalıdır.
Sık sorulanlar
Otomatik pilot kötü bir şey mi?
Yürümek, konuşmak ve araba kullanmak bu sayede kolaylaşır. Sorun, artık işine yaramayan bir tepkinin de aynı kolaylıkla sürmesidir.
Nerede geçiyor?
İlk Uyanış: İlk Uyanış: Kim Olduğunu Sandığın Kişi · Sekizinci Uyanış: Seçtiğini Sandığın Şey. Kitabı aç
Zihne Fısıldama Sanatı™: Hipnozun Gerçek Yüzü › Bugün Zaten Üç Kez Transa Girdin. Eğitime göz at
Kaynaklar
- Schneider, W. ve Shiffrin, R. M. (1977). Controlled and automatic human information processing: I. Detection, search, and attention. Psychological Review, 84.
- Bargh, J. A. ve Chartrand, T. L. (1999). The unbearable automaticity of being. American Psychologist, 54.
- Doyen, S., Klein, O., Pichon, C.-L. ve Cleeremans, A. (2012). Behavioral priming: It's all in the mind, but whose mind? PLoS ONE, 7.
- Torun, T. İlk Uyanış, zihinmimari.com