Sonucu konuşan dil nedir?
outcome language
Sonucu konuşan dil, bir kararın kendisini tartışmak yerine karar verildikten sonraki hâli anlatan cümlelerdir: "Bu alışkanlık yerleştiğinde sabahların nasıl olacak?" Hipnotik dildeki önvarsayım kalıbına dayanır; cümle sonucun gerçekleşeceğini sessizce varsayar. Dikkati "yapsam mı?" sorusundan "nasıl olacak?" sorusuna taşır. Etik kullanımı, kişinin zaten istediği hedeflerle ve kendi iç konuşmasıyla sınırlıdır.
Nasıl çalışır?
Bir kararı konuşmak artıları ve eksileri tartmayı başlatır; bu da kararsızlığı uzatabilir. Sonucu konuşan dil dinleyeni karar anının ötesine götürür. "Bitirdiğinde ilk kime anlatacaksın?" sorusu bitirmeyi bir başlangıç noktası olarak kullanır.
Bu yapı Milton modelindeki önvarsayıma dayanır. "Bittikten sonra", "…dığında", "ne zaman" gibi zaman ifadeleri sonucu varsayılan bir zemine yerleştirir.
Kendi cümlelerinde
Kendine konuşurken de işe yarar. "Spora başlamalı mıyım?" yerine "Üç hafta düzenli yürüdüğümde merdivenleri nasıl çıkacağım?" diye sormak, dikkati istediğin hâle çevirir.
Sonucu konuşmak engeli görmezden gelmeyi gerektirmez. İyi bir cümle ikisini birlikte tutar: "Yorgun olduğum akşamlarda bile yürüdüğümde kendimi nasıl hissedeceğim?"
Bu sunumu bitirdiğinde, salondan çıkarken ilk ne hissedeceğini merak ediyorum.
Bilim ne diyor?
Dilin hatırlamayı etkilediğine dair klasik bulgu Loftus ve Palmer'ın (1974) fiil deneyidir: araçların "çarptığı" yerine "çarpışıp parçalandığı" fiiliyle sorulan katılımcılar hızı daha yüksek tahmin etti ve bir hafta sonra kırık cam gördüklerini daha sık söyledi. Önvarsayımı doğrudan sınayan çalışma ise Loftus'un (1975) yönlendirici sorular deneyidir. "Sonucu konuşan dil" eğitimde kullanılan bir addır ve kendisi doğrudan sınanmamıştır. Oettingen ve Mayer (2002) yalnız olumlu sonucu hayal etmenin çabayı azaltabildiğini gösterdi; bu yüzden sonucu konuşmak, yolu ve engelleri konuşmakla birlikte daha dengelidir.
Etik sınır
Sonucu konuşan dil, karar henüz verilmemişken verilmiş gibi göstermek için kullanılabilir. Satışta kişi almaya karar vermeden "Teslimatı salı mı yapalım?" diye sormak, onun yerine karar vermektir. Bu dil yalnız kişinin zaten istediği bir hedefi konuşurken ya da kendi kendine konuşurken kullanılır. Karşındakinin "henüz karar vermedim" demesine her zaman yer bırakılır.
Sık sorulanlar
Sonucu konuşan dil bir satış tekniği mi?
Satışta da kullanılır. Etik kullanımda yalnız kişinin kendi istediği hedefler için ve iç konuşmada yer alır; kararı başkası adına vermek sınırın dışındadır.
Nerede geçiyor?
Zihne Fısıldama Sanatı™: Telkin Dili › Sonrasını Konuşmak. Eğitime göz at
Kaynaklar
- Loftus, E. F. ve Palmer, J. C. (1974). Reconstruction of automobile destruction: An example of the interaction between language and memory. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, 13(5).
- Oettingen, G. ve Mayer, D. (2002). The motivating function of thinking about the future: Expectations versus fantasies. Journal of Personality and Social Psychology, 83(5).
- Loftus, E. F. (1975). Leading questions and the eyewitness report. Cognitive Psychology, 7.