Paralinguistik nedir?
paralanguage
Paralinguistik, konuşmada kelimelerin dışında sesin taşıdığı her şeyi inceleyen alandır: ton, perde, hız, ritim, ses yüksekliği, vurgu ve duraklama. Terim, dilbilimci George L. Trager'ın 1958 tarihli çalışmasıyla yerleşti. Aynı cümle farklı bir sesle söylendiğinde dinleyende bambaşka bir anlam ve duygu uyandırabilir. Duygu, tutum ve niyet çoğu zaman bu kanaldan okunur.
Çocuk sadece kelimeleri almaz. Kelimelerin taşındığı tonu da alır.İlk Uyanış, İkinci Uyanış: Zihnin Sana Ait Olmayan Sesi
Nasıl çalışır?
Dinleyen kişi bir cümleyi iki kanaldan alır: ne söylendiği ve nasıl söylendiği. "Tamam" kelimesi bir onay, bir yorgunluk, bir kırgınlık ya da bir teselli taşıyabilir. Kelime aynı kalır; değişen, sesin özellikleridir.
İnsanlar sesteki duyguyu çoğu zaman şans düzeyinin belirgin biçimde üstünde tanır. Telefonda karşındakinin yüzünü görmeden onun gergin mi, neşeli mi olduğunu çoğu zaman anlarsın.
Kitapta
İlk Uyanış'ın İkinci Uyanış: Zihnin Sana Ait Olmayan Sesi bölümü bunu iç ses üzerinden anlatır. Çocuk kelimelerle birlikte o kelimelerin taşındığı tonu da devralır. Eleştiri sert bir sesle geldiyse o sertliği de öğrenir ve yıllar sonra kendine aynı tonla konuşabilir.
Kendi sesinde
Kendi sesini kaydedip dinlemek paralinguistik özellikleri fark etmenin en kolay yoludur. Hızına, cümle sonlarına ve duraklamalarına bakmak, neyi değiştirmek istediğini gösterir.
"Peki" kelimesini önce yorgun, sonra meraklı bir sesle söyle; iki ayrı cevap vermiş olursun.
Bilim ne diyor?
Banse ve Scherer (1996) sesteki duyguların akustik profillerini inceledi ve dinleyicilerin pek çok duyguyu yalnız sesten şans düzeyinin üzerinde tanıyabildiğini gösterdi. Juslin ve Laukka'nın (2003) meta-analizi, konuşmadaki ve müzikteki duygusal ifadenin benzer akustik ipuçlarını kullandığını ortaya koydu. Ses ipuçlarının iletişimde önemli olduğu iyi desteklenir. Buna karşılık iletişimin belli bir yüzdesinin sesten geldiğini söyleyen sabit oranlar, 7-38-55 efsanesinde olduğu gibi yanlış genellemelerdir.
Sık sorulanlar
Paralinguistik ile beden dili aynı şey mi?
İkisi de sözsüz iletişimin parçasıdır. Paralinguistik sesin özelliklerini, beden dili ise duruş, jest ve yüz ifadesini kapsar.
Nerede geçiyor?
İlk Uyanış: İkinci Uyanış: Zihnin Sana Ait Olmayan Sesi · Onuncu Uyanış: Bedenin Hatırladığı Cümle. Kitabı aç
Zihne Fısıldama Sanatı™: Sesin Gücü › Bir Ton Aşağı · Sesin Gücü › Sesini İlk Kez Duy. Eğitime göz at
Kaynaklar
- Trager, G. L. (1958). Paralanguage: A first approximation. Studies in Linguistics, 13.
- Banse, R. ve Scherer, K. R. (1996). Acoustic profiles in vocal emotion expression. Journal of Personality and Social Psychology, 70(3).
- Juslin, P. N. ve Laukka, P. (2003). Communication of emotions in vocal expression and music performance: Different channels, same code? Psychological Bulletin, 129(5).
- Torun, T. İlk Uyanış, zihinmimari.com